სჭირდება თუ არა ბავშვს წვნიანი?

მშობლებს შორის ხშირად ვრცელდება მოსაზრება, რომ ბავშვის ყოველდღიური მენიუ აუცილებლად უნდა შეიცავდეს წვნიანს. თაობიდან თაობას გადაეცემა მითი, რომ „თხევადი საკვების“ გარეშე კუჭ-ნაწლავის სისტემა გამართულად ვერ იმუშავებს. თუმცა თანამედროვე კვლევები და წამყვანი ენდოკრინოლოგების მოსაზრებები ამ საკითხს სულ სხვა კუთხით განიხილავს. ენდოკრინოლოგი ლაშა უჩავა ლაბებესთან განმარტავს, რომ, თუ ბავშვი დღის განმავლობაში წყალს საკმარისი რაოდენობით სვამს, წვნიანი კერძის მიღება სავალდებულო სულაც არ არის.

წყლის ბალანსი და წვნიანი კერძები

მთავარი არგუმენტი, რის გამოც წვნიანს აუცილებლად მიიჩნევენ, ორგანიზმის სითხით მომარაგებაა. უჩავა ხაზს უსვამს, რომ ორგანიზმისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს თავად სითხეს და არა – მის ფორმას. თუ პატარა იღებს სუფთა წყალს ნორმალური, ადეკვატური ოდენობით, ეს აბსოლუტურად საკმარისია იმისათვის, რომ ორგანიზმმა გამართულად იმუშაოს და ბავშვი ენერგიული იყოს. წყალი მონაწილეობს ყველა ნივთიერებათა ცვლის პროცესში და მისი ცალკე მიღება ხშირად უფრო ეფექტურიც კია, ვიდრე კერძთან ერთად.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) ხაზს უსვამს, რომ ჰიდრატაციისთვის საუკეთესო საშუალება სასმელი წყალია. კვების გაიდლაინებში აქცენტი კეთდება ნუტრიენტების მრავალფეროვნებაზე და არა – კერძის თხევად კონსისტენციაზე.

რას ვკარგავთ საკვების თერმულად დამუშავებისას?

განსაკუთრებით საინტერესოა ვიტამინებისა და მინერალების საკითხი. თანამედროვე მედიცინაში არსებობს უამრავი შესწავლილი მასალა იმის შესახებ, თუ რა რაოდენობით სასარგებლო ნივთიერებები იკარგება მაღალ ტემპერატურაზე დამუშავებისას. ხილისა და ბოსტნეულის ხანგრძლივი დუღილი ხშირად იწვევს მათში არსებული ნუტრიენტების განადგურებას.

ლაშა უჩავა აღნიშნავს, რომ ბოსტნეულით მომზადებულ წვნიანში, ხშირ შემთხვევაში, ჩვენ შეიძლება მივიღოთ მხოლოდ და მხოლოდ სითხე და სხვა არანაირი დამატებითი სარგებელი. ამ დროს ბევრად უკეთესია ხილი და ბოსტნეული ცოცხალი სახით გამოვიყენოთ. ცოცხალი პროდუქტი ინარჩუნებს უჯრედისს (ბოჭკოს), რომელიც აუცილებელია საჭმლის მომნელებელი სისტემის ჯანსაღი მუშაობისთვის.

გაეროს ბავშვთა ფონდის (UNICEF) რჩევებში აღნიშნულია, რომ ბავშვის რაციონი უნდა იყოს მაქსიმალურად მდიდარი ნატურალური პროდუქტებით. ვიტამინების შესანარჩუნებლად რეკომენდებულია ბოსტნეულის მინიმალური თერმული დამუშავება, რადგან ხარშვისას ბევრი სასარგებლო ელემენტი სრულიად იშლება.

როგორ მივაჩვიოთ ბავშვი დამოუკიდებელ და ჯანსაღ არჩევანს?

მშობლებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე რთული გამოწვევა ბავშვისთვის საკვების დაძალებაა. ენდოკრინოლოგის რეკომენდაცია ერთმნიშვნელოვანია: არ უნდა დავაძალოთ წვნიანის ჭამა. მნიშვნელოვანია, ბავშვს მივაწოდოთ ის პროდუქტები, რაც მისი ზრდა-განვითარებისთვისაა აუცილებელი, თუმცა ფორმა თავად პატარამ უნდა აირჩიოს.

ჩვენი, როგორც მშობლების ამოცანაა, ბავშვის გარემოდან ამოვიღოთ მავნე პროდუქტები (ტკბილეული, ნახევარფაბრიკატები, პროცესირებული საკვები). თუ სახლში მხოლოდ ჯანსაღი საკვებია, ბავშვი რასაც უნდა დათანხმდეს, მისი არჩევანი ყოველთვის სასარგებლო იქნება.

როგორ შევინარჩუნოთ ბალანსი?

იმისათვის, რომ ბავშვთა კვების რაციონი იყოს ოპტიმალური და შეესაბამებოდეს თანამედროვე სამედიცინო სტანდარტებს, მნიშვნელოვანია შემდეგი პრინციპების გათვალისწინება:

• დააკვირდით წყლის მოხმარებას: დარწმუნდით, რომ ბავშვს ყოველთვის აქვს წვდომა სუფთა სასმელ წყალთან;
• მიანიჭეთ უპირატესობა ნედლ პროდუქტს: ცოცხალი ბოსტნეული ვიტამინების ნამდვილი საბადოა;
• ნუ შექმნით სტრესს საკვების გარშემო: დაძალება ხშირად იწვევს საკვების მიმართ ნეგატიური დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას.

ჯანსაღი კვება არ გულისხმობს მოძველებული, დოგმატური წესების დაცვას; ესაა პროცესი, რომელიც ორიენტირებულია ორგანიზმის ინდივიდუალური საჭიროებების მოსმენასა და მის მომარაგებაზე ყველა საჭირო ნუტრიენტით, რასაც მხოლოდ ხარისხიანი, სწორად შერჩეული ნატურალური პროდუქტები  და გააზრებული მიდგომები უზრუნველყოფს.