რა საფრთხეებს ქმნის საახალწლო ასაფეთქებლები ბავშვებისთვის?
ახალი წელი ტრადიციულად სიხარულთან, ხმაურსა და სანახაობრივ ეფექტებთან ასოცირდება. თუმცა საახალწლო ასაფეთქებელი საშუალებები, რომლებიც ხშირად უვნებელ გართობად აღიქმება, რეალურად მნიშვნელოვან რისკებს ქმნის ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, ბავშვების უსაფრთხოებისა და გარემოსთვის. ამ საკითხზე ყურადღებას ამახვილებს ნანო შვანგირაძე – პედიატრი და ბავშვთა და მოზარდთა გადაუდებელი დახმარების სპეციალისტი, რომელიც ხაზგასმით საუბრობს იმ საფრთხეებზე, რომლებიც საახალწლო ხმაურსა და აფეთქებებს თან ახლავს.
მოულოდნელი საფრთხე ყოველდღიურ გარემოში
პედიატრის შეფასებით, საფრთხე ყოველთვის თვალსაჩინო არ არის. ადამიანი შესაძლოა საკუთარ სახლში, უსაფრთხო გარემოში იმყოფებოდეს და საერთოდ არ ფიქრობდეს საფრთხეზე, მაგრამ ასაფეთქებელი საშუალება ფანჯრიდან მოულოდნელად შემოვარდეს და სერიოზული ტრავმა გამოიწვიოს. მსგავსი შემთხვევები განსაკუთრებით მძიმეა ბავშვებისთვის, რომელთა ფიზიკური და ნერვული სისტემა გაცილებით მგრძნობიარეა ძლიერი აფეთქებების მიმართ.
ვადაგასული ასაფეთქებლები და თვითნებური აფეთქების რისკი
განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს საახალწლო ასაფეთქებელი საშუალებების ვარგისიანობა. ვადაგასულ პროდუქტებს ახასიათებს თვითნებური აფეთქების მაღალი რისკი, რაც ზრდის მძიმე დაზიანებების მიღების ალბათობას. პრაქტიკაში ფიქსირდება ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც მსგავსი საშუალებები მომხმარებლის ხელში ფეთქდება და იწვევს სიცოცხლესთან შეუთავსებელ ტრავმებს ან ჯანმრთელობის მუდმივ დარღვევებს, რაც ადამიანის ცხოვრების ხარისხზე სამუდამოდ აისახება.
ჯანმრთელობის გრძელვადიანი დაზიანება და ჰაერის დაბინძურება
მასიური აფეთქებების შემდეგ ქალაქში გავრცელებული მძაფრი სუნი ჰაერის დაბინძურებაზე მიუთითებს და პირდაპირ ზემოქმედებს ადამიანის ჯანმრთელობაზე, განსაკუთრებით კი – მაღალი რისკის ჯგუფებზე, როგორებიცაა:
- ქრონიკული დაავადებების მქონე პირებისთვის;
- ასთმისა და სხვა რესპირატორული პრობლემების მქონე ადამიანებისთვის;
- ჩვილებისა და ბავშვებისთვის, რომელთათვის სუფთა ჰაერი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
სამედიცინო თვალსაზრისით, მსგავსი გარემო ზრდის სუნთქვითი სისტემის გართულებების, ალერგიული რეაქციებისა და ნერვული გადაღლის რისკს.
გავლენა ცხოველებსა და ეკოსისტემაზე
საახალწლო ასაფეთქებლები ზიანს აყენებს არა მხოლოდ ადამიანებს. ძლიერი აფეთქებები და ხმაური აშინებს შინაურ და გარეულ ცხოველებს, არღვევს ფრინველების ბუნებრივ ორიენტაციას და ხშირად იწვევს მათ დაზიანებას ან სიკვდილს. ამავდროულად, იზრდება ხანძრების გაჩენის საფრთხე და ზიანდება გარემო, რაც ეწინააღმდეგება პასუხისმგებლობიანი და უსაფრთხო ქცევის პრინციპებს.
როგორია ბავშვების რეაქცია ხმაურზე?
მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი ბავშვისთვის ასაფეთქებლები შესაძლოა მომხიბვლელი და სახალისო იყოს, ნანო შვანგირაძე აღნიშნავს, რომ ბავშვების უმრავლესობისთვის ძლიერი ხმაური შფოთვის, შიშისა და ნერვული გადატვირთვის წყაროა. ეს განსაკუთრებით ეხება ჩვილებსა და სენსორულად მგრძნობიარე ბავშვებს, რომელთათვის მოულოდნელი ხმაური სტრესის სერიოზულ გამომწვევ ფაქტორს წარმოადგენს.
ექიმების და სპეციალისტების რეკომენდაცია ცალსახაა – გადაწყვეტილების მიღებისას ყურადღება უნდა გაამახვილოთ არა წამიერ ემოციაზე, არამედ იმ ადამიანებზე, ცხოველებსა და გარემოზე, რომლებიც საახალწლო ასაფეთქებლების შედეგად ზიანდებიან.
სიხარულის მინიჭების მრავალი უსაფრთხო და ეთიკური გზა არსებობს, როგორებიცაა განათებული დეკორაციები, ოჯახური რიტუალები და ბავშვებზე მორგებული აქტივობები. სწორედ ასეთი არჩევანი ქმნის დღესასწაულს, რომელიც უსაფრთხო და რეალურად ღირებულია ყველასთვის.
